historiek bestuursleden statuten lidmaatschap links contact

 

 

IN MEMORIAM Raoul C. Van Caenegem (Gent, 14 juli 1927- 15 juni 2018), erevoorzitter van de MGOG

 

Op vrijdag 15 juni 2018 overleed, onverwacht, de Gentse historicus Raoul C. Van Caenegem. Hij was tussen 1955 en 1986 secretaris-penningmeester, tussen 1986 en 1990 ondervoorzitter en vanaf 1990 tot 2007 voorzitter van de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent. Raoul van Caenegem was daarmee pas de vijfde voorzitter van dit sinds 1893 actieve lokale historisch genootschap, dat traditioneel en reeds van bij haar oprichting een nauwe band onderhield met de opleiding geschiedenis van de voormalige Rijksuniversiteit Gent, nu Universiteit Gent. Raoul Van Caenegem was een bijna archetypisch vertegenwoordiger van de Gentse historische school: leerling van François-Louis Ganshof (1895-1980) ving hij de studie van de geschiedenis en van het recht aan in 1946. In 1951 werd hij doctor in de rechten, in 1953 doctor in de letteren en wijsbegeerte (groep geschiedenis). Hij studeerde daarna kort in Parijs, 1951-52 (Ecole Pratique des Hautes Etudes en Ecole des Chartes) en in London in 1952-1954 (London School of Economics, Institute of Historical Research). In 1958 behaalde hij de nu niet langer bestaande graad van geaggregeerde voor het hoger onderwijs in Gent, waar hij achtereenvolgens als aspirant en bevoegdverklaard navorser van wat toen nog het NFWO heette en als faculteitsgeaggregeerde en docent (sinds 1960) actief aan de faculteit letteren en wijsbegeerte verbonden was. In 1962 werd hij er docent en in 1964 gewoon hoogleraar. Hij ging in 1992 met emeritaat. Hij was decaan van zijn faculteit, de letteren en wijsbegeerte, van 1972 tot 1974 en zetelde daarna tot 1977 in de Raad van Bestuur van de universiteit. Van bij de aanvang van zijn hoogleraarschap doceerde hij niet alleen, in opvolging van Ganshof, de cursussen geschiedenis en instellingen van de middeleeuwen, hij had ook een belangrijke lesopdracht in de rechtsfaculteit waar hij generaties studenten introduceerde in de rechtsgeschiedenis. In de letterenfaculteit was hij ook verantwoordelijk voor de cursus geschiedenis van de Angelsaksische landen. Zijn buitengewone vertrouwdheid met de Engelse geschiedenis sinds zijn verblijf in London maar ook zijn persoonlijke levensloop verklaren deze intellectuele en persoonlijke band. Hij huwde namelijk in 1954 de Engelse historica Patricia Carson (1929-2014) die hem naar Gent volgde en daarbij een opmerkelijk persoonlijk parcours als historica van haar nieuwe thuisland ontwikkelde.

 

Het bijzonder omvangrijke wetenschappelijke oeuvre van Van Caenegem weerspiegelt deze verschillende belangstellingsferen: de rechtsgeschiedenis, de geschiedenis van (de werking van) instellingen, de Engelse geschiedenis. Het is hier niet de plaats om uitgebreid op de belangrijkste titels in te gaan, daarvoor verwijs ik naar de (selectieve in het jaar 1994 afgesloten) bibliografie in het verzamelalbum dat naar aanleiding van zijn emeritaat door zijn leerlingen werd samengesteld. De kwaliteit van het oeuvre resulteerde in een bijzonder groot aantal wetenschappelijke onderscheidingen, die Van Caenegem bijna op het niveau van een Henri Pirenne brengen. Binnenlands zijn dit de hoogst mogelijke onderscheidingen in zijn vakgebied: de Francqui prijs (1974) en de Solvay prijs (1990) van het NFWO, en de opname en voorzitterschap (in 1988) van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen en Kunsten van België, van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis (lid sinds 1976, voorzitter in 1999-2001). In 1995 werd hij, net als zijn echtgenote, in het erfelijk adeldom verheven, met de persoonlijke titel van baron, hij koos als wapenspreuk ‘suum cuique tribuere'. De buitenlandse onderscheidingen bleven uiteraard niet uit: eredoctoraten in Tübingen (1977), Leuven (1984) en Parijs (1988) en een hele lijst aanstellingen en fellowships in Engelse (Cambridge en Oxford in de eerste plaats) en Amerikaanse (Harvard) academische instellingen, lidmaatschap van de Academia Europaea.

 

Te midden al deze nationale en internationale erkenningen en eerbetuigingen is Van Caenegem opmerkelijk geëngageerd gebleven voor de regionale Vlaamse en lokale Gentse geschiedenis - al moet daar onmiddellijk aan toegevoegd dat hij ook over Brugge veel heeft gepubliceerd en een zeer geïnteresseerd lid van onze Brugse zustervereniging het Genootschap voor Geschiedenis, nog altijd beter bekend als de Emulatie, is gebleken. Zijn engagement voor de Maatschappij bleef ook na zijn aftreden als effectief voorzitter groot. Raoul en Pat waren, zolang hun gezondheidstoestand dit toeliet, erg trouwe aanwezigen op de jaarlijkse bezoeken aan Gentse monumenten en aan de jaarvergadering en lezing die doorgaans rond het jaareinde doorging. Raoul Van Caenegem heeft vaak en veelvuldig in de Handelingen van de Maatschappij gepubliceerd.

 



  Publicaties  
  handelingen  
  verhandelingen  
  monografieŽn  
  redactieregels  
  bestelformulier  
  inhoudstafel HMGOG  
  Activiteiten  
  voor leden van de MGOG  
  Fonds  
  voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent  
  Oproep Prijs van het Gentse Historische Onderzoek  
  Bibliografie  
  van de geschiedenis van gent  
  Nieuws  
  over evenementen, prijzen, publicaties...